Là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh từ lao động thủ công sang sử dụng sức lao động dựa trên công nghiệp cơ khí.
Quá trình CNH của Việt Nam trải qua 6 giai đoạn mang tính lịch sử.
"Trước khi đi vào chi tiết, chúng ta cần thống nhất hiểu CNH không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là sự thay đổi toàn diện cách thức sản xuất. Đường lối này của Đảng không hề cứng nhắc mà liên tục vận động..."
"Giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm".
Ưu tiên tối đa cho kháng chiến.
Tự lực cánh sinh; phân tán, quy mô nhỏ lẻ.
"Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp, Đảng ta chưa có điều kiện làm CNH bài bản. Mọi nhà máy phải sơ tán lên rừng, vào hang động. Nền công nghiệp lúc bấy giờ chủ yếu là các xưởng quân giới chế tạo súng đạn thủ công..."
Miền Bắc hòa bình, đi lên CNXH; Miền Nam tiếp tục đấu tranh.
"Công nghiệp hóa XHCN là nhiệm vụ trung tâm".
"Ưu tiên phát triển công nghiệp nặng một cách hợp lý, đồng thời phát triển nông nghiệp và công nghiệp nhẹ".
"Năm 1960 là cột mốc lịch sử khi Đảng lần đầu tiên vạch ra đường lối CNH toàn diện. Các khu công nghiệp quy mô như Gang thép Thái Nguyên, Cơ khí Hà Nội đã ra đời trong thời gian này..."
Tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp nặng quy mô lớn trên cả nước.
Điều chỉnh bước đầu → Coi nông nghiệp là mặt trận hàng đầu.
Nóng vội, duy ý chí; cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp kìm hãm phát triển.
"Sau giải phóng, chúng ta đã chủ quan khi bê nguyên mô hình công nghiệp nặng khổng lồ áp dụng cho cả nước... dù Đại hội V đã cố gắng điều chỉnh nhưng do cơ chế bao cấp, đất nước đã rơi vào khủng hoảng..."
Phê phán bệnh "duy ý chí". Đình hoãn dự án công nghiệp nặng kém hiệu quả.
Hội nghị TW 7 Khóa VII (1994): Lần đầu đưa ra khái niệm "Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa" (CNH, HĐH).
"Đại hội VI năm 1986 là cú 'quay xe' cứu vãn nền kinh tế... Đặc biệt, năm 1994, chữ 'Hiện đại hóa' chính thức được gắn liền với 'Công nghiệp hóa', đánh dấu bước chuyển mình lớn về tư duy."
Đất nước thoát khỏi khủng hoảng, chính thức đẩy mạnh CNH, HĐH.
Gắn với nền kinh tế tri thức và kinh tế thị trường định hướng XHCN.
Đổi mới mô hình tăng trưởng (từ chiều rộng sang chiều sâu).
"Giai đoạn này chứng kiến sự hội nhập mạnh mẽ... Đảng định hướng CNH phải dựa vào kinh tế tri thức và công nghệ, thay đổi từ số lượng sang chất lượng."
Đại hội XIII & Nghị quyết 29: Dựa trên nền tảng Khoa học - Công nghệ - Đổi mới sáng tạo.
Chuyển đổi số quốc gia
Kinh tế xanh, tuần hoàn
2030: Nước công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao.
2045: Nước phát triển, thu nhập cao.
"Ngày nay, trong kỷ nguyên 4.0, đường lối CNH của Đảng nhắm thẳng vào chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và kinh tế xanh... Việt Nam sẽ vươn mình trở thành một quốc gia phát triển vào năm 2045."